Porozumienie bez Przemocy NVC oraz Język Szakala i Żyrafy

Porozumienie bez Przemocy (NVC – Nonviolent Communication), stworzone przez Marshalla B. Rosenberga, to metoda komunikacji oparta na empatii, autentyczności i szacunku dla uczuć i potrzeb zarówno swoich, jak i innych. Pomaga budować głębsze relacje, unikać konfliktów i znajdować rozwiązania korzystne dla obu stron.

Cztery kroki NVC

Podstawowy model Porozumienia bez Przemocy składa się z czterech elementów:

1. Obserwacja (bez oceniania)
   • Opisz sytuację obiektywnie, bez osądzania i interpretacji.
   • Przykład: Zamiast „Zawsze mnie ignorujesz”, lepiej powiedzieć „Zauważyłem, że od kilku dni nie odpisałeś na moje wiadomości”.
2. Uczucia (co naprawdę czujesz?)
   • Nazwij swoje emocje bez obwiniania drugiej osoby.
   • Przykład: „Czuję się zaniepokojony i smutny” zamiast „Denerwujesz mnie, bo nie odpisujesz!”.
3. Potrzeby (co jest dla ciebie ważne?)
   • Zidentyfikuj swoje potrzeby, które stoją za emocjami.
   • Przykład: „Potrzebuję kontaktu i pewności, że nasza relacja jest dla ciebie ważna”.
4. Prośba (konkretne działanie, a nie żądanie)
   • Prośba powinna być konkretna i możliwa do spełnienia.
   • Przykład: „Czy moglibyśmy ustalić, że odpisujesz mi w ciągu jednego dnia?” zamiast „Chciałbym, żebyś bardziej się starał”.

Język Szakala i Język Żyrafy

Rosenberg użył metafory dwóch zwierząt, aby zobrazować różne sposoby komunikacji:

Język Szakala – komunikacja blokująca porozumienie

Szakal symbolizuje agresję, osądzanie, krytykę i manipulację. Koncentruje się na ocenianiu, przypisywaniu winy, wymaganiach i moralizowaniu. Powoduje konflikty i eskalację napięcia.

Cechy języka szakala:

❌ Krytyka i osądzanie: „Jesteś nieodpowiedzialny!”, „Znowu się spóźniłeś, nie można na ciebie liczyć”.
❌ Obwinianie: „Przez ciebie jestem smutny”.
❌ Żądania i rozkazy: „Masz to zrobić, bo ja tak chcę”.
❌ Używanie etykiet: „Jesteś leniwy, niedojrzały, egoistyczny”.
❌ Gra na poczuciu winy: „Gdybyś mnie kochał, to byś tego nie robił”.

Szakal mówi szybko, reaguje impulsywnie i skupia się na wygranej, zamiast na budowaniu relacji.

Język Żyrafy – komunikacja pełna empatii

Żyrafa, jako zwierzę o największym sercu wśród ssaków lądowych, symbolizuje język serca, czyli komunikację opartą na empatii, autentyczności i trosce o siebie oraz innych.

Cechy języka żyrafy:

✅ Opisywanie faktów bez oceniania: „Zauważyłem, że przyszłeś 15 minut po umówionej godzinie”.
✅ Mówienie o uczuciach: „Czuję się smutny i zaniepokojony”.
✅ Wyrażanie swoich potrzeb: „Potrzebuję jasnej komunikacji, żeby czuć się komfortowo”.
✅ Prośby zamiast żądań: „Czy moglibyśmy ustalić wspólne zasady dotyczące punktualności?”.

Żyrafa mówi powoli, uważnie słucha i koncentruje się na szukaniu rozwiązań korzystnych dla obu stron.

Jak przejść z języka Szakala na język Żyrafy?

1. Zamiast oceniać, opisuj fakty
   • Język Szakala: „Zawsze się spóźniasz, to brak szacunku!”
   • Język Żyrafy: „Zauważyłem, że ostatnie trzy razy przyszłeś 15 minut później niż się umówiliśmy”.
2. Zamiast obwiniać, wyrażaj swoje uczucia
   • Język Szakala: „Denerwujesz mnie, bo mnie ignorujesz”.
   • Język Żyrafy: „Czuję się smutny i zaniepokojony, kiedy nie dostaję odpowiedzi na moje wiadomości”.
3. Zamiast formułować żądania, wyrażaj prośby
   • Język Szakala: „Masz natychmiast mnie przeprosić!”
   • Język Żyrafy: „Czy możesz mi powiedzieć, co się stało, że nie odpowiedziałeś na mojej wiadomości?”.

Podsumowanie

Porozumienie bez Przemocy to nie tylko metoda komunikacji, ale też sposób patrzenia na świat i budowania relacji. Stosowanie języka żyrafy pomaga w unikaniu konfliktów, lepszym porozumieniu i budowaniu zdrowszych, bardziej empatycznych relacji.

oryginalne szkolenie: https://www.youtube.com/watch?v=H5pVaQi21gQ